Ανατροπή στη Δύση: Η Ισπανία μπλοκάρει τα αμερικανικά σχέδια κατά του Ιράν και ανοίγει ρήγμα στο ΝΑΤΟ
Σημαντικές ρωγμές εμφανίζονται στο εσωτερικό της δυτικής συμμαχίας μετά την έναρξη του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου κατά του Ιράν.
Την ώρα που οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες τάσσονται στο πλευρό της Ουάσιγκτον, η Ισπανία ακολουθεί διαφορετική πορεία, αρνούμενη να επιτρέψει τη χρήση των στρατιωτικών της βάσεων για επιχειρήσεις κατά της Τεχεράνης.
Η κυβέρνηση της Μαδρίτης όχι μόνο απέρριψε το αμερικανικό αίτημα, αλλά προχώρησε και σε ένα ακόμη πιο ηχηρό μήνυμα: ζήτησε την αποχώρηση αμερικανικών στρατιωτικών μέσων από το ισπανικό έδαφος.
Η κίνηση αυτή έχει ήδη προκαλέσει έντονες συζητήσεις στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ, με αρκετούς αναλυτές να μιλούν για μια «ισπανική ανωμαλία» που αμφισβητεί την ενιαία στάση της Δύσης απέναντι στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Oι χώρες της λεγόμενης «συλλογικής Δύσης» τάχθηκαν στο πλευρό των επιτιθέμενων στον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο κατά του Ιράν, ο οποίος ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου.
Ορισμένες χώρες εξέφρασαν την υποστήριξή τους προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ άμεσα και χωρίς αμφισημίες.
Πρώτα και κύρια πρόκειται για τις τρεις μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις – τη Βρετανία, τη Γερμανία και τη Γαλλία.
Σε κοινή δήλωσή τους, οι χώρες της λεγόμενης ΕΕ3 επέτρεψαν την υιοθέτηση «αναλογικών αμυντικών μέτρων για την προστασία των συμφερόντων και των συμμάχων τους».
Ο Trump ανέμενε σαφώς πιο δυναμική υποστήριξη από τους Ευρωπαίους συμμάχους.
Ιδιαίτερα ενοχλήθηκε από τη Μεγάλη Βρετανία, η οποία αρχικά αρνήθηκε να επιτρέψει στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τις στρατιωτικές της βάσεις για τα πρώτα πλήγματα κατά του Ιράν.
Η στάση αυτή αποδίδεται, σύμφωνα με αναλυτές, στην εμπειρία της Βρετανίας από προηγούμενες στρατιωτικές επεμβάσεις που συνδέονταν με αμερικανικές πρωτοβουλίες – στο Ιράκ, στη Λιβύη και στη Συρία.
Ωστόσο, περίπου μία ημέρα μετά την έναρξη των επιχειρήσεων, όταν το Ιράν άρχισε να εξαπολύει αντίποινα εναντίον του Ισραήλ και αμερικανικών βάσεων στην περιοχή, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ υπαναχώρησε και επέτρεψε τη χρήση των βάσεων «για αμυντικούς σκοπούς».
Ρήγμα στη Δυτική Στρατηγική
Η απόφαση αφορούσε δύο αεροπορικές βάσεις: μία στο Γκλόστερσαϊρ της Αγγλίας και μία στα νησιά Τσάγκος στον Ινδικό Ωκεανό.
Ωστόσο, η χρήση της βρετανικής βάσης στο Ακρωτήρι της Κύπρου δεν εγκρίθηκε, καθώς οι κυπριακές αρχές ζήτησαν να χρησιμοποιηθεί μόνο για ανθρωπιστικές αποστολές, ώστε να αποφευχθούν πιθανές ιρανικές επιθέσεις αντιποίνων.
Ο Donald Trump εξέφρασε δημόσια τη δυσαρέσκειά του για τη στάση του Starmer, δηλώνοντας ότι «άργησε πολύ να πάρει απόφαση» και ότι «κάτι τέτοιο δεν έχει ξανασυμβεί στις σχέσεις των δύο χωρών».
Παρά τις εντάσεις αυτές, συνολικά η ΕΕ ακολούθησε την αμερικανική και ισραηλινή γραμμή.
Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες περιορίστηκαν σε γενικές εκκλήσεις για αποκλιμάκωση και διαπραγματεύσεις.
Ωστόσο, μια χώρα διαφοροποιήθηκε εμφανώς: η Ισπανία.
Πολιτικοί αναλυτές χαρακτήρισαν τη στάση της ως «ισπανική ανωμαλία».
Λίγο πριν την έναρξη των επιχειρήσεων, η Ουάσιγκτον ζήτησε από τη Μαδρίτη να χρησιμοποιήσει ισπανικές στρατιωτικές βάσεις για επιχειρήσεις κατά του Ιράν.
Η απάντηση της ισπανικής κυβέρνησης ήταν αρνητική – και μάλιστα κατηγορηματική.
Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσες ανακοίνωσε ότι απαγορεύει τη χρήση των βάσεων Μορόν ντε λα Φροντέρα και Ρότα για αμερικανικές επιθέσεις κατά του Ιράν.
Παράλληλα, ζήτησε την αποχώρηση αμερικανικών στρατιωτικών μέσων από το ισπανικό έδαφος.
Σύμφωνα με το ισπανικό υπουργείο Άμυνας, τουλάχιστον δώδεκα αμερικανικά αεροσκάφη ανεφοδιασμού KC-135 αποχώρησαν από τη χώρα.
Άλλες πηγές αναφέρουν ότι έως και 15 αεροσκάφη μετακινήθηκαν από ισπανικές βάσεις προς τη Γερμανία και τη Γαλλία.
Ο Ισπανός υπουργός Εξωτερικών Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες εξήγησε ότι η στάση της Μαδρίτης αποσκοπεί στην αποκλιμάκωση της κρίσης.
«Η φωνή της Ευρώπης πρέπει να είναι φωνή ισορροπίας και μετριοπάθειας, με στόχο την επιστροφή στις διαπραγματεύσεις», δήλωσε.
Παράλληλα υποστήριξε ότι οι ενέργειες των ΗΠΑ και του Ισραήλ συνιστούν παραβίαση του διεθνούς δικαίου και κάλεσε τις ευρωπαϊκές χώρες να καταδικάσουν συλλογικά τις επιθέσεις.
Η έκκληση αυτή, ωστόσο, δεν βρήκε ανταπόκριση.
Ο ίδιος ο Σάντσες συνέκρινε την επίθεση κατά του Ιράν με την εισβολή στο Ιράκ το 2003, υποστηρίζοντας ότι τέτοιες στρατιωτικές επεμβάσεις οδηγούν σε μεγαλύτερη αστάθεια στη Μέση Ανατολή.
Η ισπανική στάση υποστηρίζεται και από πολιτικούς άλλων κομμάτων. Για παράδειγμα, η ευρωβουλευτής του Podemos Ιρένε Μοντέρο δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ αποτελούν βασική απειλή για την παγκόσμια σταθερότητα και πρότεινε ακόμη και την αποχώρηση της Ισπανίας από το ΝΑΤΟ.
Η στάση αυτή δεν είναι πρωτοφανής.
Το χρονικό
Η Ισπανία έχει επανειλημμένα διαφοροποιηθεί από άλλες δυτικές χώρες σε ζητήματα της Μέσης Ανατολής.
Το 2024 αναγνώρισε επίσημα το κράτος της Παλαιστίνης και στο παρελθόν έχει εκφράσει επικρίσεις για ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα.
Παράλληλα, η Μαδρίτη διατηρεί χαμηλότερες στρατιωτικές δαπάνες από τις περισσότερες χώρες του ΝΑΤΟ. Το 2024 δαπάνησε περίπου 1,28% του ΑΕΠ για άμυνα – ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά στη συμμαχία.
Αντίθετα, χώρες όπως η Πολωνία ξεπερνούν το 4% του ΑΕΠ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα επικρίνει την Ισπανία για αυτό το γεγονός. Σε πρόσφατες δηλώσεις του την χαρακτήρισε «προβληματικό σύμμαχο» και απείλησε ακόμη και με περιορισμό των εμπορικών σχέσεων.
Παρά τις πιέσεις αυτές, η ισπανική κυβέρνηση φαίνεται αποφασισμένη να διατηρήσει τη δική της γραμμή πολιτικής.
Αυτό το φαινόμενο – που αρκετοί αναλυτές αποκαλούν πλέον «ισπανική ανωμαλία» – συνεχίζει να προκαλεί έντονες συζητήσεις στο εσωτερικό της Ευρώπης και του ΝΑΤΟ.
www.bankingnews.gr
Την ώρα που οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες τάσσονται στο πλευρό της Ουάσιγκτον, η Ισπανία ακολουθεί διαφορετική πορεία, αρνούμενη να επιτρέψει τη χρήση των στρατιωτικών της βάσεων για επιχειρήσεις κατά της Τεχεράνης.
Η κυβέρνηση της Μαδρίτης όχι μόνο απέρριψε το αμερικανικό αίτημα, αλλά προχώρησε και σε ένα ακόμη πιο ηχηρό μήνυμα: ζήτησε την αποχώρηση αμερικανικών στρατιωτικών μέσων από το ισπανικό έδαφος.
Η κίνηση αυτή έχει ήδη προκαλέσει έντονες συζητήσεις στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ, με αρκετούς αναλυτές να μιλούν για μια «ισπανική ανωμαλία» που αμφισβητεί την ενιαία στάση της Δύσης απέναντι στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Oι χώρες της λεγόμενης «συλλογικής Δύσης» τάχθηκαν στο πλευρό των επιτιθέμενων στον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο κατά του Ιράν, ο οποίος ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου.
Ορισμένες χώρες εξέφρασαν την υποστήριξή τους προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ άμεσα και χωρίς αμφισημίες.
Πρώτα και κύρια πρόκειται για τις τρεις μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις – τη Βρετανία, τη Γερμανία και τη Γαλλία.
Σε κοινή δήλωσή τους, οι χώρες της λεγόμενης ΕΕ3 επέτρεψαν την υιοθέτηση «αναλογικών αμυντικών μέτρων για την προστασία των συμφερόντων και των συμμάχων τους».
Ο Trump ανέμενε σαφώς πιο δυναμική υποστήριξη από τους Ευρωπαίους συμμάχους.
Ιδιαίτερα ενοχλήθηκε από τη Μεγάλη Βρετανία, η οποία αρχικά αρνήθηκε να επιτρέψει στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τις στρατιωτικές της βάσεις για τα πρώτα πλήγματα κατά του Ιράν.
Η στάση αυτή αποδίδεται, σύμφωνα με αναλυτές, στην εμπειρία της Βρετανίας από προηγούμενες στρατιωτικές επεμβάσεις που συνδέονταν με αμερικανικές πρωτοβουλίες – στο Ιράκ, στη Λιβύη και στη Συρία.
Ωστόσο, περίπου μία ημέρα μετά την έναρξη των επιχειρήσεων, όταν το Ιράν άρχισε να εξαπολύει αντίποινα εναντίον του Ισραήλ και αμερικανικών βάσεων στην περιοχή, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ υπαναχώρησε και επέτρεψε τη χρήση των βάσεων «για αμυντικούς σκοπούς».
Ρήγμα στη Δυτική Στρατηγική
Η απόφαση αφορούσε δύο αεροπορικές βάσεις: μία στο Γκλόστερσαϊρ της Αγγλίας και μία στα νησιά Τσάγκος στον Ινδικό Ωκεανό.
Ωστόσο, η χρήση της βρετανικής βάσης στο Ακρωτήρι της Κύπρου δεν εγκρίθηκε, καθώς οι κυπριακές αρχές ζήτησαν να χρησιμοποιηθεί μόνο για ανθρωπιστικές αποστολές, ώστε να αποφευχθούν πιθανές ιρανικές επιθέσεις αντιποίνων.
Ο Donald Trump εξέφρασε δημόσια τη δυσαρέσκειά του για τη στάση του Starmer, δηλώνοντας ότι «άργησε πολύ να πάρει απόφαση» και ότι «κάτι τέτοιο δεν έχει ξανασυμβεί στις σχέσεις των δύο χωρών».
Παρά τις εντάσεις αυτές, συνολικά η ΕΕ ακολούθησε την αμερικανική και ισραηλινή γραμμή.
Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες περιορίστηκαν σε γενικές εκκλήσεις για αποκλιμάκωση και διαπραγματεύσεις.
Ωστόσο, μια χώρα διαφοροποιήθηκε εμφανώς: η Ισπανία.
Πολιτικοί αναλυτές χαρακτήρισαν τη στάση της ως «ισπανική ανωμαλία».
Λίγο πριν την έναρξη των επιχειρήσεων, η Ουάσιγκτον ζήτησε από τη Μαδρίτη να χρησιμοποιήσει ισπανικές στρατιωτικές βάσεις για επιχειρήσεις κατά του Ιράν.
Η απάντηση της ισπανικής κυβέρνησης ήταν αρνητική – και μάλιστα κατηγορηματική.
Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσες ανακοίνωσε ότι απαγορεύει τη χρήση των βάσεων Μορόν ντε λα Φροντέρα και Ρότα για αμερικανικές επιθέσεις κατά του Ιράν.
Παράλληλα, ζήτησε την αποχώρηση αμερικανικών στρατιωτικών μέσων από το ισπανικό έδαφος.
Σύμφωνα με το ισπανικό υπουργείο Άμυνας, τουλάχιστον δώδεκα αμερικανικά αεροσκάφη ανεφοδιασμού KC-135 αποχώρησαν από τη χώρα.
Άλλες πηγές αναφέρουν ότι έως και 15 αεροσκάφη μετακινήθηκαν από ισπανικές βάσεις προς τη Γερμανία και τη Γαλλία.
Ο Ισπανός υπουργός Εξωτερικών Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες εξήγησε ότι η στάση της Μαδρίτης αποσκοπεί στην αποκλιμάκωση της κρίσης.
«Η φωνή της Ευρώπης πρέπει να είναι φωνή ισορροπίας και μετριοπάθειας, με στόχο την επιστροφή στις διαπραγματεύσεις», δήλωσε.
Παράλληλα υποστήριξε ότι οι ενέργειες των ΗΠΑ και του Ισραήλ συνιστούν παραβίαση του διεθνούς δικαίου και κάλεσε τις ευρωπαϊκές χώρες να καταδικάσουν συλλογικά τις επιθέσεις.
Η έκκληση αυτή, ωστόσο, δεν βρήκε ανταπόκριση.
Ο ίδιος ο Σάντσες συνέκρινε την επίθεση κατά του Ιράν με την εισβολή στο Ιράκ το 2003, υποστηρίζοντας ότι τέτοιες στρατιωτικές επεμβάσεις οδηγούν σε μεγαλύτερη αστάθεια στη Μέση Ανατολή.
Η ισπανική στάση υποστηρίζεται και από πολιτικούς άλλων κομμάτων. Για παράδειγμα, η ευρωβουλευτής του Podemos Ιρένε Μοντέρο δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ αποτελούν βασική απειλή για την παγκόσμια σταθερότητα και πρότεινε ακόμη και την αποχώρηση της Ισπανίας από το ΝΑΤΟ.
Η στάση αυτή δεν είναι πρωτοφανής.
Το χρονικό
Η Ισπανία έχει επανειλημμένα διαφοροποιηθεί από άλλες δυτικές χώρες σε ζητήματα της Μέσης Ανατολής.
Το 2024 αναγνώρισε επίσημα το κράτος της Παλαιστίνης και στο παρελθόν έχει εκφράσει επικρίσεις για ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα.
Παράλληλα, η Μαδρίτη διατηρεί χαμηλότερες στρατιωτικές δαπάνες από τις περισσότερες χώρες του ΝΑΤΟ. Το 2024 δαπάνησε περίπου 1,28% του ΑΕΠ για άμυνα – ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά στη συμμαχία.
Αντίθετα, χώρες όπως η Πολωνία ξεπερνούν το 4% του ΑΕΠ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα επικρίνει την Ισπανία για αυτό το γεγονός. Σε πρόσφατες δηλώσεις του την χαρακτήρισε «προβληματικό σύμμαχο» και απείλησε ακόμη και με περιορισμό των εμπορικών σχέσεων.
Παρά τις πιέσεις αυτές, η ισπανική κυβέρνηση φαίνεται αποφασισμένη να διατηρήσει τη δική της γραμμή πολιτικής.
Αυτό το φαινόμενο – που αρκετοί αναλυτές αποκαλούν πλέον «ισπανική ανωμαλία» – συνεχίζει να προκαλεί έντονες συζητήσεις στο εσωτερικό της Ευρώπης και του ΝΑΤΟ.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών